Okolicznościowe obchody stulecia ingresu Kardynała Założyciela do katedry poznańskiej
Przed stu laty, wchodząc do prastarej katedry w Poznaniu i obejmując rządy w archidiecezji poznańskiej nowo ustanowiony jej pasterz abp August Hlond SDB, podobnie jak tydzień wcześniej podczas ingresu do Bazyliki Prymasowskiej w Gnieźnie, nawiązywał, że przybywa z najmłodszej do najstarszej katedry: Tutaj, w tej prastarej, pełnej tradycji ziemi poznańskiej i gnieźnieńskiej, tutaj u grobów dawnych sławnych arcypasterzy, tutaj, gdzie wiara cudów dokonywała i stąd szła na całą Polskę, by jej zapewnić wielkość i potęgę - tutaj dziś obejmuję rządy archidiecezji. Wskazywał na prawie tysiącletnie dziedzictwo, z którego należy zaczerpnąć, by kształtować kolejne pokolenia Polaków i chrześcijan, by dokonywało się nieustanne duchowe odrodzenie Polaków, ich wielowymiarowy wzrost: Tradycje wielkiej przeszłości i niepewna przyszłość powinny być bodźcem i zachętą do czynów. Winniśmy potomnym przekazać wielkie skarby przeszłości, nie uroniwszy z nich niczego; ażeby wszyscy ci, którzy po nas przyjdą, pochwalić nas mogli i we wdzięcznej zachować pamięci, żeśmy im przekazali wszystko to dobre, cośmy od przeszłości odebrali. (…) Musimy zdać sobie sprawę z tego, że, dla nas nie ma, innego odrodzenia jak odrodzenie na tej opoce Chrystusowej i łączyć się musimy we wspólnym wysiłku, ażeby naród polski odrodził się w swej duszy i w sercu.
Temu też służą okolicznościowe obchody sto lat po tamtych wydarzeniach i w rocznicę śmierci Wielkiego Prymasa Polski międzywojennej, aby jego osobę, dzieło życia, dziedzictwo poznawać i czerpać inspiracje na przyszłość. Rozpoczęła je uroczysta Eucharystia w sobotę 24 października 2026 r. o godz. 10 w poznańskiej katedrze pod przewodnictwem metropolity poznańskiego abpa Zbigniewa Zielińskiego z udziałem wszystkich poznańskich biskupów, członków zarządu generalnego Towarzystwa Chrystusowego, wspólnoty nowicjatu oraz kleryków seminarium diecezjalnego i chrystusowców z wychowawcami, Współbraci z Domu Głównego, kapłanów diecezjalnych i zakonnych oraz wiernych świeckich.
Pasterz archidiecezji – i jak zostało wspomniane w słowach życzeń z okazji rocznicy sakry biskupiej szósty następca Prymasa Hlonda na poznańskiej stolicy – wygłosił okolicznościową homilię, w której kreślił portret swojego Poprzednika w oparciu o odczytane perykopy biblijne (przeznaczone na sobotę w XXIX tygodniu w ciągu roku – Ef 4,7-16; Łk 13,1-9). W czytaniach podkreślono budowanie jedności wspólnoty uczniów Jezusa, odpowiedź na Boże powołanie i realizacja Jego projektu na nasze życie oraz potrzeba nawrócenia, cierpliwego dążenia do rzeczy wielkich, do świętości, co też było bardzo widoczne w życiu i nauczaniu Sługi Bożego. Niezwykłym rysem tej postaci jest troska o wiarę i moralność tych, którym służył jako pasterz (z tej troski bowiem narodziło się nasze zgromadzenie), a także przenikliwość i dalekowzroczność patrzenia: w wielu aspektach, szczególnie na niwie wszechstronnej formacji katolików świeckich i ich angażowania społecznego. W nauczaniu kładł nacisk na ład społeczny i moralny, na solidny fundament chrześcijańskiej wiary i miłości, co czyni je aktualnym także i dzisiaj.
A towarzyszące naszej refleksji z racji przeżywanej w tych dniach rocznicy śmierci Prymasa Hlonda jego proroctwo o zwycięstwie Maryi kazało przywołać Jej obecność w jego życiu, posłudze i nauczaniu. Ono staje się również dla nas zadaniem, byśmy my także to zwycięstwo propagowali: przez Jej wstawiennictwo wypraszali obfitość Bożej łaski dla naszej ojczyzny, a za wzorem Kardynała odkrywali wartość służby dobru wspólnemu, budowania przyszłości Polski na trwałym fundamencie wiary i moralności chrześcijańskiej. Dlatego ta intencja towarzyszyła naszej wspólnej modlitwie, a wraz z nią prośba o wyniesienie do chwały ołtarzy tego Wielkiego Prymasa Polski, jak i zobowiązanie do pielęgnowania i krzewienia tego, co pozostawił, aby przestał był mało znaną czy wręcz nieznaną postacią.
Po zakończonej Mszy Świętej jej uczestnicy przeszli do Muzeum Archidiecezjalnego mieszczącym się w Akademii Lubrańskiego, gdzie nastąpiło otwarcie wystawy poświęconej postaci kard. Augusta Hlonda pt. «Da mihi animas, caetera tolle – Daj mi dusze, resztę zabierz». Następnie w części sympozjalnej, która odbyła się w naszym Domu Głównym w dwóch panelach zaproszeni Goście przedstawili referaty, które mogą pomóc jeszcze bardziej poznać dzieło życia i nauczanie Kardynała i zaprzyjaźnić się z nim, a także odkłamywać niektóre wątki z jego życia. Jeszcze raz mogliśmy uświadomić sobie, że nasz Założyciel to dobry pasterz trzech epok – międzywojnia, czasu wojny i czasów powojennych oraz mąż opatrznościowy, wychowawca wspaniałego pokolenia Polaków, którzy w czasie wojny i komunistycznego zniewolenia potrafili zaświadczyć o swojej miłości do Boga i ojczyzny. Podkreślali jednocześnie jego przenikliwość w obserwacji świata i otaczającej rzeczywistości oraz aktualność tego, co głosił. Przedłożenia stanowiły też odpowiedź na apel ks. Arcybiskupa z homilii, aby Prymas Hlond był coraz bardziej poznawany.
A oto tematy wygłoszonych przedłożeń:
Panel I
· dr hab. Elżbieta Wojcieszyk, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu, Prymas August Hlond jako arcybiskup poznański;
· ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz, Kapelan Prezydenta RP, Dyrektor Archiwum Salezjańskiego Inspektorii Pilskiej, Wielkopolska jako centrum życia religijnego w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym;
· Łukasz Kobiela, Wojenne losy Prymasa Augusta Hlonda;
Panel II
· Marek Bajon, Akcja Katolicka Archidiecezji Poznańskiej, «O katolickie zasady moralne» – przesłanie kardynała Hlonda aktualne także dziś;
· ks. dr Bogusław Kozioł SChr, Towarzystwo Chrystusowe w Poznaniu, postulator procesu beatyfikacyjnego, Świętość życia kard. Augusta Hlonda SDB (1881-1948) według «Dekretu o heroiczności jego cnót»;
· ks. dr Rafał Rybacki, Kustosz Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu, Eklezjalne i patriotyczne dziedzictwo kardynała Augusta Hlonda w świetle źródeł Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu;
tekst: ks. Tomasz Mikulak SChr; fotografie: Danuta Witkowska, © wydawnictwo Hlondianum
